rugart_00065

فتح الله حبیبیان

فتح الله حبیبیان

صحنه ی فرهنگ و هنر این سرزمین ، در طول تاریخ هیچ گاه از حضور مردانی خلاق و سازنده خالی نبوده است ، و جستجو در زمینه ی احوال متولیّان فرهنگ و هنر نایین ما را بی هیچ پرسشی به حضور وجودی ارزشمند که می توان او را پدر فرش نایین نام نهاد ، یعنی فتح الله حبیبیان رهنمون شد.

حتی اگر ار میهمان نوازی گرم و در عین حال متعصبانه ی او (که خروج ما را به هنگام ظهر از منزلش برنتافت) برخوردار نشده بودیم ، نیز نمی توانسیتم جز به تحسین درباه ی فردی بگویم که فرش های تولیدی در کارگاه او شهرتی به زیبایی و شکوه نام ایران ، ارمغان خریداران هنر دوست عالم کرده است.

حبیبیان نه تنها با نمایش معدودی از فرش های زیبایش ، دریچه یی از بهشت را به رویمان گشود ، بلکه ما در این اعتقاد یاری کرد که می توان با طرح و رنگ هایی محدود به مرزی بی انتها از زیبایی دست یافت و چگونه است که طرّاح این فرش ها توانسته با قرار گرفتن در فضایی مشخّص از هنر ایرانی ، به خلق آثاری این چنین متنوّع بپردازد. آیا این جز به مدد بهره گیری هنرمندانه از قابلیّت ذاتی هنری اصیل و مطلوب امکان پذیر است ؟ (تا آنجا که می دانیم فرش های بافت نایین با نام حبیبیان از گران ترین فرش های بافت ایران است)

این هنرمند سالخورده ی نایینی را در حالی ملاقات کردیم که چند سالی بود خانه نیشین و تقریباً بستری بود. وی متولد ۱۲۸۲ شمشی است و بنا به اضهار خودش ، اولین فرش با نقشه را هنگامی که شاگرد مدرسه بود در نایین بافت و در اصفهان به بهای ۱۰۰ تومن فروخت. وی با اتّفاق برادرش محمّد حبیبیان ، که در سال ۱۳۶۵ در گذشت ، پس از رکود کار عبابافی ، در کارگاه پدرش (حدود ۷۰ سال پیش ، حوالی سال ۱۳۰۰ شمشی) فرش بافی را حرفه ی خویش قرار داد. حبیبیان نیز نظیر بسیاری صاحب نظران دیگر ، لطافت و ظرافت فرش نایین را یادگار دوران رونق کارگاه های عبا بافی و کارگران ماهر آن حرفه می داند. وی علاوه بر بافت فرش ، طرح بسیاری از فرش های خود را شخصا کشیده.

برادارن حبیبیان یاد آور نامی درخشان در هنر فرش بافی ایران هستند. در منزل او بر فرش به وسعت ۱۰۰ متر نشستیم که با طرح هایی از گل های شاه عبّاسی و اسلیمی های گردنده ، بر زمینه یی رنگ شده با قرمزدانه ، نمایش دلپذیر دیگری از ترکیب چند عنصر طرّاحی ایران و دو یا سه رنگ محدود سنّتی در مقابل چشمانمان قرار داد. این فرش یک چهارم فرش است که زمانی در کارگاه های بزرگ او بافته می شد ، و یادگار زیبایی است از دوران طلایی بافت فرش های بزرگ پارچه ی هنری که به پایمردی و تلاش مردانی استثتایی که امروزه نسل آنان رو به انقراض است تولید می شد.

فتح الله حبیبیان را مردی یافتیم متعهّد و در عین بیماری پر کار ، که بر طرّاحی بسیاری از فرش های خویش ادّعا دارد و اگر چه امروز بر بیشتر جریان تولید و کارگاه های او نواده هایش (از تنها دختر او) نظارت می کنند ، ولی نظیر بسیاری از تولید کنندگان و تجّار متعهّد دیگر ، نظیر عماد و عمو اوغلی ، بر کیفیّت فرش های خویش نظارت دارد. توفیق و اشتهار فرش هایی زیبا با نشان (حبیبیان) گواه دیگری است بر آن که تولید و تجارت نمی تواند و نباید از تعهّد و اخلاق کارفرمایی و صیانت نفس به دور ماند و فقط جنبه ی مادّی داشته باشد ؛ همچنان که فعّالیّت پایدار او در بافت فرش های ارزنده ، برخوردای او از همکاری طولانی با جمعی هنرمند ، تعصّب و علاقه ی او به سنن ملّی ، مهمان نوازی ، و همراهی او نشان داد که هستند هنوز مردانی که وطن ، کشور و سنن آن را نه به لحاظ اعتقادات سیاسی و ایدئولوژیک ، یا حساب گری ها ی تاریخی و قومی بلکه بر اساس وجدان ، غریزه و احساس خالص انسانی دوست می دارند ، و این همان خصلت یگانه ای است که بقا و پویایی ملّت ها بر اساس آن شگل می گیرد.

پیام بگذارید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.