عبدالله احراری

عبدالله احراری

ویژگیهای فیزیكی پشم (ساختمان لیف پشم)

یك لیف پشم از سه لایه تشكیل شده:
۱) لایه بیرونی (كیوتیكل) :
به فلسهای مسطح و نایكنواختی كه سطح لیف را پوشانده است گفته می شود. در الیاف كلفت، فاصله ی فلسها زیاد است. فاصله ی بین دو فلس در انواع مختلف پشم متفاوت می باشد. وجود فلس باعث می شود كه هنگام ریسندگی، الیاف درهم فرورفته، استحكام بیشتری پیدا كنند.
۲) لایه میانی (كورتكس):
قسمت اعظم تشكیل دهنده لیف است كه دارای سلولهای دوكی سكل است كه توسط اسیدسولفوریك با اسید فورمیك از هم جدا می شوند. كلاً استقامت، جعد، رنگ پذیری و سایر خواص فیزیكی مربوط به این قسمت است.
۳) مغز (مدولا):
داخلی ترین قسمت لیف مدولا است. در الیاف ظریف ممكن است مدولا وجود نداشته باشد اما در الیاف ضخیم بصورت مغزی لوله ای شكل وجود دارد. در الیاف نارس و كمپ ممكن است ۹۰ درصد حجم لیف را مدولا تشكیل دهد. در نتیجه باعث ضعف و كمی استحكام آنها می شود.
● اثر مواد شیمیایی بر روی پشم:
▪ اثر اسیدها بر پشم:
حدود آسیب زدن اسید به الیاف بستگی به غلظت اسید و درجه حرارت و مدت زمان عملیات دارد. اسید سولفوریك گرم و غلیظ پشم را كاملاً متلاشی می سازد. اسید نیتریك الیاف پشم را زردرنگ و سپس در خود حل می كند. پشم در برابر سایر اسیدها مقاوم است.

اثر بازها بر پشم:
الیاف پشم به سبب داشتن كراتین، در مقابل بازها حساس هستند. اثر قلیاییها در پشم بستگی به عواملی نظیر درجه حرارت و غلظت قلیا دارد. الیاف پشم در سود سوزآور حل می شوند. لذا شستشو و عملیات تكمیلی پشم در محیطهای قلیایی باید با دقت انجام شود.
▪ اثر مواد اكسیدكننده بر روی پشم:
محلول غلیظ آب اكسیژنه باعث خراب شدن الیاف پشم می شود. سرعت تأثیر هم بستگی به غلظت آب اكسیژنه دارد. از محلول رقیق آب اكسیژنه برای سفید كردن پشم استفاده می كنند. (كه البته این مرحله در تهیه خامه قالیبافی كاربرد ندارد.)
آب سرد تاثیر شیمیایی ندارد ولی در افزایش طول و قطر پشم موثر است.
نور باعث شكسته شدن الیاف پشم و خراب شدن فلسها می شود.
نور خورشید الیاف پشم را زیر وخشن كرده، رنگ آترا عوض می كند.
در حرارت ۱۰۰ درجه سانتیگراد استحكام پشم كم می شود و حالت نرمی بخود می گیرد. در ۱۳۰ درجه سانتیگراد تجزیه شده، زرد می شود و در ۳۰۰ درجه سانتیگراد می سوزد و جمع می شود.

عبدالله احراری
منابع و مآخذ:
۱- اصول نگهداری و پرورش گوسفند – دكتر منوچهر سعادت نوری، دكتر صدرالله سیاه منصور، چاپ ششم، ۱۳۷۴.
۲- پژوهشی در فرش ایران- تورج ژوله.
۳- بررسی وضعیت گوسفندان استان خراسان و امكان ایجاد واحدهای رسیدگی پشمی و فاستونی، آقای دیانت و آقای اصغری. ۱۳۷۰.
قالیکده

پیام بگذارید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.