بررسی تطبیقی و گونه شناسی نقوش فرش های خشتی مناطق سامان و چالشتر (با تاکید بر خشت های درخت سرو، کاج و بید مجنون)

rugart.org_arm001عنوان مقاله: بررسی تطبیقی و گونه شناسی نقوش فرش های خشتی مناطق سامان و چالشتر (با تاکید بر خشت های درخت سرو، کاج و بید مجنون)
نویسندگان: قانی افسانه ، افروغ محمد
دانشگاه هنر، اصفهان

عنوان نشریه: مطالعات هنر اسلامی : بهار- تابستان ۱۳۹۱ , دوره ۸ , شماره ۱۶ ; از صفحه ۲۱ تا صفحه ۳۴

  • چکیده:

منطقه چهارمحال و بختیاری یکی از مناطق برجسته در حوزه هنرهای سنتی و صنایع دستی به خصوص فرش دست بافت است. فرش این منطقه به دلیل داشتن شاخصه هایی نظیر طرح، نقش و رنگ مختص خود جایگاهی ویژه در دنیای هنر و صنعت فرش دارد. اکثر مناطق و نواحی این استان به خصوص مناطق سامان و چالشتر علیرغم هم جواری جغرافیایی و مشترکات فرهنگی و اجتماعی در هنر بافندگی، دارای وجوه اشتراک و افتراق و گونه گونی طرح و نقش و عناصر بصری مختص خویش است. یکی از طرح های مشهور و برجسته منطقه چهارمحال به ویژه مناطق یاد شده، طرح خشتی است. این طرح و نقش مایه های موجود در آن دارای تنوعی است که نتایج و یافته های ناب حاصل از جست وجوهای میدانی این پژوهش شاخصه مهم آن است.
در این مقاله، نمونه هایی از اصیل ترین فرش های خشتی هر دو منطقه بر اساس قدمت و کیفیت بصری، انتخاب و بررسی شده و جایگاه مفاهیم و نقطه ثقل آن ها احصاء و طبقه بندی شده است تا علاوه بر معرفی وجوه اشتراک و افتراق فرش دو منطقه، سبک مناسب و تعریف شده ای برای احیای نقشه ها و به مرحله تولید رساندن آن ها معرفی شود تا از این طریق بتوان سهم بیشتری از بازارهای داخلی و خارجی به دست آورد. همچنین این مقاله نقش مایه های شاخص فرش ها را که شامل نقوش اصلی و فرعی و ریزنقش ها می شود، شناسایی و معرفی کرده است. پژوهش حاضر به روش میدانی کتابخانه ای تهیه شده و از نوع تحلیلی توصیفی است.

  • اهداف مقاله
    ۱- طبقه بندی و معرفی نقوش، شناسایی وجه اشتراک و افتراق نقش مایه ها، بررسی نگاره های درختی شاخص (سرو، کاج و بید مجنون).
    ۲- معرفی اصول علمی و استاندارد طراحی در فرش های خشتی مناطق سامان و چالشتر.
    سوالات مقاله
    ۱- وجوه اشتراک و افتراق فرش های مناطق سامان و چالشتر کدام است؟
    ۲- ارکان شاخص پایدار و ضابطه های علمی به منظور تشخیص اصالت طرح و کیفیت فرش دستباف کدام است؟
  • کلید واژه: فرش، نقش و طرح، چهارمحال و بختیاری، چالشتر، سامان
دانلود مقاله فرش

دانلود مقاله فرش