پشم

شستشوی پشم

عبدالله احراری

عبدالله احراری

شستشوی پشم:
به علت ناخالصی هایی که روی پشم موجود است اقدام به شستن آن می کنند.
ناخالصی های موجود در الیاف پشم عبارتند از:
۱) ناخالصی های طبیعی: چربی الیاف پشم، عرق بدن حیوان، مواد دفع شده، کود
۲) ناخالصی های اضافه شده در طبیعت: ناخالصی حیوانی (مثل ساس، کنه و …) ناخالصی های نباتی (خار و خاشاک، علف خشک)، ناخالصی های معدنی (شن و خاک و …)
۳) ناخالصی های اضافه شده توسط انسان: مواد ضدعفونی کننده، موادی که جهت شناسایی گوسفند بکار می برند، مثل رنگ کردن یا داغ زدن.
شستشوی پشم معمولاً در تعدادی حمام صورت می پذیرد. حمامها به صورت سری در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. در هریک از حمام ها پشم به صورت مجزا شسته شده، مورد عملیات مکانیکی قرار می گیرد. سپس پشم آب گیری شده، به حمام بعدی منتقل می شود و نهایتاً آب گیری و در خشک کن خشک می گردد. تعداد حمام های شستشوی پشم بستگی به نوع پشم (مقدار آلودگی) و درجه تمیزی مورد نظر دارد و می تواند شامل ۳ تا ۶ حمام شستشو گردد. مثلاً شستشوی پشم در ۳ تا ۴ حمام عموماً برای پشم مصرفی در قالبفای مناسب است. در صورتی که شستشوی پشم در ۴ تا ۵ حمام بیشتر، برای تولیدات ظریف تر مورد استفاده قرار می گیرد. برای موارد خاص مثلاً برای شستشوی کرک می توان از ۶ حمام نیز استفاده کرد.
حمام های شستشو از جنس استیل و به حجم های مختلف (متداول ۵ مترمکعب) هستند. این حمام ها عموماً به صورت مربع مستطیل و به طول ۴ متر و به پهنای ۱ متر و عمق ۵/۱ متر ساخته می شوند. هریک از حمام ها به صورت مستقل با دارابودن چنگک های متحرک و سیستم آبگیری قادر به انجام عمل شستشو و آبگیری پشم می باشند. کف حمام شستشو به شکل هرم ساخته می شود. به صورتی که در انتهای نوک آن یک دریچه برای خارج شدن شن و خاک و ذرات درشت و آلوده کننده همراه پشم تعبیه شده است. بدین ترتیب می توان پس از اتمام عمل شستشو با کشیدن اهرم این دریچه را باز کرده، مواد ته نشین شده را به داخل کانال فاضلاب هدایت نمود. مواد شیمیایی مصرفی برای شستشوی پشم در ابعاد گسترده شامل کربنات سدیم و صابون می باشد. صابون مصرفی برای شستشوی پشم نیز باید علاوه بر ارزانی از حداکثر قدرت شویندگی در حرارت های حمام که معمولاً بین ۵۵-۴۰ درجه قرار دارد برخوردار بوده، هنگام آب کشی از الیاف بخوبی جدا گردد.

عبدالله احراری
منابع و مآخذ:
۱- اصول نگهداری و پرورش گوسفند – دکتر منوچهر سعادت نوری، دکتر صدرالله سیاه منصور، چاپ ششم، ۱۳۷۴.
۲- پژوهشی در فرش ایران- تورج ژوله.
۳- بررسی وضعیت گوسفندان استان خراسان و امکان ایجاد واحدهای رسیدگی پشمی و فاستونی، آقای دیانت و آقای اصغری. ۱۳۷۰