wool

کربنیزه و کلرینه کردن پشم

عبدالله احراری

عبدالله احراری

کربنیزه کردن پشم
پشم خام علاوه بر چربی و سایر مواد خارجی مقداری خار و خاشاک همراه دارد که با شستن پشم از الیاف جدا نمی شود. به همین منظور پشم را با یک اسید قوی کربنیزه می کنند و در نتیجه خار و خاشاک و مواد چربی در دما، هیدرولیز شده و به صورت ذغال درمی آیند.اسیدی که برای این منظور به کار می رود اسید سولفوریک یا اسید کلریدریک می باشد. پس از کربنیزه کردن، پشم را از محلول بیرون آورده در دمای ۷۰ تا ۹۰ درجه خشک می کنیم. برای ذغالی شدن مواد چربی و سلولزی زمان کوتاهی پشم را در دمای ۱۱۰ درجه قرار می دهیم سپس آن را به خوبی شستشو داده، با آمونیاک رقیق خنثی می کنیم.
● کلرینه کردن پشم
کلرینه کردن تا حدودی ویژگیهای پشم را تغییر می دهد. در این عملیات پشم خاصیت نمدی شدن و جمع شدگی خود را از دست می دهد و شفافیت سطحی آن افزایش یافته و قدرت جذب رنگ آن بیشتر می شود. الیاف پشم معمولاً با هیپوکلریت سدیم کلرینهه می شوند.
تذکر: بسیاری از کارشناسان بر این عقیده اند که انجام عملیات کربونیزه و کلرینه کردن پشم و حتی سفیدگری پشم ( که در مورد اخیر اصلاً توضیحی بیان نمی گردد) بعلت تخریب و از بین بردن آن دسته از خواص مطلوب که برای لیف پشم در قالیبافی است، نباید در کارخانجات تهیه نخ قالی بافی مورد استفاده قرار گیرد، و کاربرد آن در تهیه سایر منسوجات مفید خواهد بود. به همین دلیل اغلب این مراحل را در کارخانجات معروف و شناخته شده تهیه مواد اولیه قالیبافی انجام نمی دهند. لذا توضیح دو مورد از عملیات مذکور بیشتر جهت آگاهی آن دسته از افرادی است که علاقمند به فراگیری مراحل آماده سازی پشم برای ریسندگی و بافت سایر منسوجات می باشند.

عبدالله احراری
منابع و مآخذ:
۱- اصول نگهداری و پرورش گوسفند – دکتر منوچهر سعادت نوری، دکتر صدرالله سیاه منصور، چاپ ششم، ۱۳۷۴.
۲- پژوهشی در فرش ایران- تورج ژوله.
۳- بررسی وضعیت گوسفندان استان خراسان و امکان ایجاد واحدهای رسیدگی پشمی و فاستونی، آقای دیانت و آقای اصغری. ۱۳۷۰.